Μειώθηκε ο νομοθετικός όγκος, αλλά επέμειναν οι κακές πρακτικές και το 2025

Ο Δεκέμβριος εξακολουθεί να αποτελεί τον χειρότερο μήνα για την ποιότητα της νομοθέτησης στην Ελλάδα, σύμφωνα με το νέο Policy Brief του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών (ΚΕΦΙΜ) με τίτλο «Η τελευταία νομοθέτηση του έτους: Τι ψήφισε η Βουλή τον Δεκέμβριο του 2025 και τι ψηφίζει κάθε Δεκέμβριο». Η ανάλυση βασίζεται στα δεδομένα του Δείκτη Ποιότητας Νομοθέτησης για την περίοδο 2014–2025 και εξετάζει συστηματικά την εξέλιξη των τροπολογιών και της δημόσιας διαβούλευσης κατά τον τελευταίο μήνα κάθε έτους. 

Σύμφωνα με τα ευρήματα της ανάλυσης οι νόμοι που ψηφίζονται τον Δεκέμβριο εμφανίζουν τη χαμηλότερη μέση επίδοση στον Δείκτη Ποιότητας Νομοθέτησης (54,1/100) σε σύγκριση με όλους τους υπόλοιπους μήνες. Η εικόνα αυτή επιβεβαιώνεται διαχρονικά, με τον Δεκέμβριο του 2014 και του 2020 να καταγράφουν τις χειρότερες επιδόσεις λόγω του ιδιαίτερα αυξημένου όγκου και του έκτακτου χαρακτήρα της νομοθέτησης. 

Μείωση όγκου το 2025, χωρίς όμως αντίστοιχη ποιοτική βελτίωση 

Τον Δεκέμβριο του 2025 καταγράφεται σημαντική αποκλιμάκωση του όγκου της νομοθέτησης σε σχέση με το παρελθόν. Οι ψηφισθείσες τροπολογίες περιορίστηκαν σε 6 (από 56 το 2014), τα άρθρα σε τροπολογίες μειώθηκαν σε 21 και οι συνολικές σελίδες σε 33, επιβεβαιώνοντας μια σαφή βελτίωση ως προς τον αριθμό και την έκταση των παρεμβάσεων. 

Ωστόσο, η μείωση αυτή δεν συνοδεύτηκε από αντίστοιχη ποιοτική αναβάθμιση. Το 2025 μόλις το 13% των τροπολογιών περιλάμβανε διατάξεις σχετικές με το κύριο αντικείμενο του νόμου, ενώ το 75% των τροπολογιών κατατέθηκε μία ημέρα πριν ή και την ίδια ημέρα της ψήφισης. Επιπλέον, όλες οι τροπολογίες του Δεκεμβρίου κατατέθηκαν σε βραδινές ώρες (21:00–01:00), περιορίζοντας ουσιαστικά τον κοινοβουλευτικό έλεγχο. 

Δημόσια διαβούλευση: το βασικό πεδίο βελτίωσης 

Στον τομέα της δημόσιας διαβούλευσης, η εικόνα είναι σαφώς βελτιωμένη. Το 2025, το ποσοστό των άρθρων που τέθηκαν σε διαβούλευση ανήλθε στο 87%, την υψηλότερη επίδοση της περιόδου 2014–2025, ενώ η μέση διάρκεια της διαβούλευσης διαμορφώθηκε στις 15 ημέρες, κοντά στον προβλεπόμενο κανόνα των δύο εβδομάδων. 

Ο Επικεφαλής Ερευνών του ΚΕΦΙΜ, Κωνσταντίνος Σαραβάκος, δήλωσε σχετικά: 

«Τα δεδομένα δείχνουν ότι η αποκλιμάκωση του όγκου των τροπολογιών αποτελεί μια θετική εξέλιξη, δεν αρκεί όμως από μόνη της, καθώς οι βασικές παθογένειες της νομοθέτησης της τελευταίας στιγμής παραμένουν και συνεχίζουν να καθιστούν τον Δεκέμβριο τον χειρότερο μήνα νομοθέτησης του έτους. Η ουσιαστική βελτίωση της ποιότητας της νομοθέτησης προϋποθέτει τον περιορισμό των άσχετων τροπολογιών και την εγκατάλειψη της πρακτικής της νομοθέτησης της τελευταίας στιγμής».