Η δήλωση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ότι η Ελλάδα θα εξετάσει την αξιοποίηση της πυρηνικής ενέργειας και ειδικότερα των Μικρών Αρθρωτών Πυρηνικών Αντιδραστήρων (Small Modular Reactors–SMRs) ως μέρος της μελλοντικής ενεργειακής στρατηγικής της χώρας αποτελεί σημαντική εξέλιξη για τη διεύρυνση της δημόσιας συζήτησης σχετικά με το ενεργειακό μείγμα της Ελλάδας. 

Η εξέλιξη αυτή ευθυγραμμίζεται με τη θέση που έχει διατυπώσει το ΚΕΦΙΜ υπέρ ενός ανοιχτού ευρωπαϊκού διαλόγου για το ενεργειακό μείγμα, στον οποίο έχει συμβάλει συμμετέχοντας στη μελέτη «SMRs: Europe’s Energy Future» του European Liberal Forum. 

Με λίγα λόγια: Γιατί η τεχνολογία των μικρών αρθρωτών πυρηνικών αντιδραστήρων μας αφορά όλους 

• Καθαρή, ασφαλής και αξιόπιστη ενέργεια: Οι αντιδραστήρες αυτοί ενσωματώνουν βελτιωμένα χαρακτηριστικά ασφάλειας και μπορούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια χωρίς εκπομπές CO₂ κατά τη λειτουργία τους, συμβάλλοντας στους στόχους για το κλίμα. 

• Σταθερή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας: Σε αντίθεση με ορισμένες ανανεώσιμες πηγές, όπως η ηλιακή και η αιολική που εξαρτώνται από τις καιρικές συνθήκες, μπορούν να παρέχουν σταθερή παραγωγή ενέργειας, ενισχύοντας τη σταθερότητα των ηλεκτρικών δικτύων. 

• Συμπληρωματικός ρόλος στις ΑΠΕ: Μπορούν να λειτουργούν σε συνδυασμό με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καλύπτοντας περιόδους χαμηλής παραγωγής από ήλιο ή άνεμο. 

• Μικρότερο μέγεθος και μεγαλύτερη ευελιξία: Οι αντιδραστήρες αυτοί είναι μικρότεροι από τους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς και μπορούν να εγκαθίστανται ταχύτερα και πιο ευέλικτα. 

• Ενίσχυση ενεργειακής ασφάλειας: Η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας μειώνει την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα και αυξάνει την ανθεκτικότητα του ενεργειακού συστήματος. 

• Νέες βιομηχανικές εφαρμογές: Εκτός από ηλεκτροπαραγωγή, μπορούν να χρησιμοποιηθούν για παραγωγή υδρογόνου, παροχή θερμότητας στη βιομηχανία ή αφαλάτωση νερού. 

Η τοποθέτηση αυτή, η οποία έγινε στο πλαίσιο του διεθνούς διαλόγου για το ενεργειακό μέλλον της Ευρώπης, συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση μιας πιο ώριμης και τεκμηριωμένης συζήτησης γύρω από τις επιλογές ενεργειακής πολιτικής της χώρας. Σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια, η σταθερότητα των δικτύων και η ανάγκη για μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου βρίσκονται στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής πολιτικής ατζέντας, η διερεύνηση όλων των τεχνολογικών επιλογών με επιστημονικά και οικονομικά κριτήρια αποτελεί θετικό και αναγκαίο βήμα.  

Το ΚΕΦΙΜ θεωρεί ότι, με αυτονόητη αφετηρία τη διασφάλιση των προϋποθέσεων ασφάλειας εγκαταστάσεων και λειτουργίας, η εκκίνηση μιας τεκμηριωμένης δημόσιας συζήτησης για τις νέες ενεργειακές τεχνολογίες, συμπεριλαμβανομένων των SMRs, αποτελεί σημαντική προϋπόθεση για τον σχεδιασμό μιας μακροπρόθεσμα βιώσιμης ενεργειακής πολιτικής. Στο πλαίσιο αυτό, το ΚΕΦΙΜ έχει ήδη συμβάλει στον σχετικό διάλογο μέσω της μελέτης «SMRs: Europe’s Energy Future», η οποία δημοσιεύθηκε το 2025 από το European Liberal Forum με τη συμμετοχή του επικεφαλής ερευνών του ΚΕΦΙΜ, Κωνσταντίνου Σαραβάκου, αναλύοντας τις προϋποθέσεις απλοποίησης του ρυθμιστικού πλαισίου σε επίπεδο ΕΕ.   

Η μελέτη αναλύει τη δυναμική της νέας αυτής τεχνολογίας πυρηνικών αντιδραστήρων, οι οποίοι σχεδιάζονται ώστε να είναι μικρότερης ισχύος, να κατασκευάζονται με τυποποιημένα και αρθρωτά συστήματα και να μπορούν να εγκαθίστανται ταχύτερα και με χαμηλότερο αρχικό κόστος σε σύγκριση με τους μεγάλους παραδοσιακούς πυρηνικούς σταθμούς. Οι SMRs μπορούν να προσφέρουν σταθερή ηλεκτροπαραγωγή χαμηλών εκπομπών άνθρακα, συμβάλλοντας τόσο στην ενεργειακή ασφάλεια όσο και στην επίτευξη των στόχων για το κλίμα, σε συνδυασμό με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Παράλληλα, μπορούν να αξιοποιηθούν για εφαρμογές όπως η παραγωγή υδρογόνου, η παροχή θερμότητας για βιομηχανικές χρήσεις και η αφαλάτωση θαλασσινού νερού. 

Όπως επισημαίνεται στη μελέτη, η ανάπτυξη των SMRs στην Ευρώπη εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το θεσμικό και κανονιστικό περιβάλλον. Στο πεδίο αυτό, αναδεικνύεται ως κρίσιμη αρχή η ρυθμιστική ουδετερότητα, δηλαδή ένα πλαίσιο ενεργειακής πολιτικής που να επιτρέπει την αξιολόγηση όλων των λύσεων χαμηλών εκπομπών με βάση αντικειμενικά κριτήρια όπως το κόστος, η αξιοπιστία και η περιβαλλοντική απόδοση. 

Το ΚΕΦΙΜ θα συνεχίσει να συμβάλλει στον δημόσιο διάλογο για τα ζητήματα ενεργειακής πολιτικής με τεκμηριωμένη έρευνα και προτάσεις.